Makrocykl roczny Skrzata
To plan całego roku Skrzata: zawiera mapę tego, czego uczymy i w jakiej kolejności, blok po bloku. Tytuły lekcji w tabelach to tytuły konspektów jednostek. Plan obejmuje cały rok szkoleniowy, czyli oba półroczne makrocykle z wytycznych PZPN (sierpień-grudzień i styczeń-czerwiec).
Jak korzystać z planu
- Blok to 3 lekcje jednego tematu. Każda lekcja uczy jednej rzeczy w jednej sytuacji, a tytuł ją nazywa: mówi, gdzie jest rywal i co robi (np. “stoi na drodze”, “biegnie obok”, “goni z tyłu”, “jest na plecach”). Lekcje bez rywala w tytule to początek nauki danego elementu.
- Miesiąc to 4 bloki (12 lekcji) i Treningi dodatkowe (3 lekcje). Plan podpowiada kolejność, ale nie wiąże trenera. Lekcje i bloki budują się na sobie, więc do przodu najlepiej iść po kolei. Trener może powtórzyć lekcję albo wrócić do wcześniejszej, kiedy drużyna tego potrzebuje. Miesiące to orientacja, a nie termin.
- Treningi dodatkowe to bezpieczne, niezależne tematy. Trener bierze z nich lekcję, gdy miesiąc zaczyna się w środku tygodnia (np. od piątku), gdy jest 5. tydzień albo trzeba zastąpić trening. Nie są obowiązkowe i nie trzeba ich “realizować”.
- Ferie, święta i Wielkanoc plan pomija: brak treningu nie przerywa planu, nie trzeba nadrabiać ani kończyć roku na ostatnim konspekcie. Gdy lekcja zaplanowana na boisko wypadnie na hali, trener dopasowuje pole i tempo według Organizacji jednostki (sekcja Hala).
Rok w skrócie
1 lipca Skrzaty przechodzą do kolejnej kategorii, lipiec jest wolny. Sierpień to lżejszy start (radość, ruch, poznawanie się). We wrześniu tworzą się nowe grupy i zaczyna się nauka.
| Miesiące | Miejsce | Akcent |
|---|---|---|
| sierpień | boisko | lekki start |
| wrzesień, październik, listopad | boisko, od końca października hala | prowadzenie i kontrola piłki, zatrzymanie, zmiana kierunku, prowadzenie z uniesioną głową, pierwszy drybling i odejście, pierwsze bronienie |
| grudzień, styczeń, luty | hala | odejście od rywala, przyjęcie i obrót, drybling z decyzją |
| marzec | hala | pod presją |
| kwiecień, maj, czerwiec | boisko | przestrzeń i prędkość, utrwalenie i radość |
Czego uczymy Skrzata w ciągu roku
| Filar | Co to jest | Gdzie w jednostce |
|---|---|---|
| Prowadzenie i kontrola piłki (najważniejsza umiejętność) | zewnętrzna część stopy, krótkie i długie, zmiana tempa i kierunku, obie nogi | gra 1x1 w każdej jednostce, najczęstszy temat bloku |
| Odważny drybling | pojedynek 1x1, balans ciała, zmiana rytmu, zwód i odejście, decyzja o dryblingu | środek 1 i 2 |
| Odejście od rywala | od podchodzącego i podbiegającego rywala, z różnych stron i w różnym kontekście | środek 1 i 2 |
| Bronienie i odbiór piłki | pozycja obronna, przesuwanie się na nogach, odbiór stopą zamiast wykopywania, gra ciałem, bez biegania na raz | blok 4 każdego miesiąca od września |
| Podstawy techniki | przyjęcie z przeciągnięciem, obrót z piłką | środek 2 |
| Biomechanika ruchu i balans ciała | start, bieg, zatrzymanie, zmiana kierunku, balans (fundament na całe życie) | fundament 3 minuty w każdej jednostce (środek 4), a z piłką w blokach prowadzenia (start, zatrzymanie, zmiana kierunku) |
| Gra 5x5 (podstawy pozycjonowania) | ustawienie i zadania w grze, którą Skrzaty grają w turniejach | środek 5 |
| Rozumienie gry (podstawy) | cel ataku i obrony, faza ataku i obrony | środek 5, rozmowa w przerwie, pytania |
Zasady układania roku
- Najważniejszą umiejętnością jest prowadzenie i kontrola piłki. To najczęstszy temat bloków i treść gry 1x1 w każdej jednostce.
- Biomechanika w małych dawkach. Start, bieg, zatrzymanie, zmiana kierunku i balans to fundament na całe życie, ale całe jednostki poświęcone tylko im są dla Skrzata nudne. Dlatego w każdej jednostce są 3 minuty fundamentu (co jednostkę inny), a z piłką wracają w blokach prowadzenia (zatrzymanie piłki i start, zmiana kierunku).
- Rosnąca złożoność to rosnąca powtarzalność i rosnący kontekst, nie więcej tematów naraz. Jedna nowość na jednostkę, a prowadzenie i kontrola piłki wracają coraz częściej i coraz szybciej.
- Kontekst wyznacza technikę. Każda lekcja ma jeden kontekst: gdzie jest rywal względem zawodnika z piłką, co robi i ile jest miejsca. Od tego zależy technika, ustawienie ciała i dobór ćwiczeń, dlatego kontekst jest w tytule lekcji. To, jak aktywny jest rywal (stoi, przeszkadza, realnie broni), stopniuje konspekt. Więcej: Kontekst wyznacza technikę.
- Bez nudy: każdy blok ma inny temat główny, a tematy z poprzednich bloków (kolumna “Wraca”) wracają w zabawie, w grze i w pytaniach.
- Wrzesień-listopad to maksimum prowadzenia i kontroli piłki, do tego start, zatrzymanie i zmiana kierunku z piłką, prowadzenie z uniesioną głową, pierwszy drybling i pierwsze odejście.
- Bronienie co miesiąc: blok 4 od września. Działanie i uzasadnienie: Cele i zasady gry.
- Strzał w małych dawkach: zawodnik strzela w każdej grze (środek 5), a osobne lekcje techniki strzału są w Treningach dodatkowych co drugi miesiąc. Uzasadnienie: Nasz model a Program PZPN.
- Hala (od końca października do marca) bez pełnej prędkości z piłką: tematy z prędkością są na boisku.
- Pytania o poprzednie treningi na każdym treningu: opis w Modelu treningowym, punkt 8.
Rok blok po bloku
Tytuł lekcji mówi, czego zawodnik się uczy. Bloki i lekcje bronienia mają przed tematem słowo “Bronienie”, pozostałe to atakowanie.
Sierpień
Boisko. Bez poważnej nauki: radość, ruch, poznawanie się. Nowi zawodnicy dołączają do grupy.
| Blok | Temat bloku | Lekcje | Wraca |
|---|---|---|---|
| 1 | pierwsze kroki z piłką | 1. piłka blisko stopy 2. prowadzenie piłki wśród innych zawodników 3. prowadzenie piłki na pełnej prędkości | - |
| 2 | prowadzenie piłki i zatrzymanie | 1. zatrzymanie piłki podeszwą 2. prowadzenie piłki ze zmianą kierunku 3. fake zatrzymanie z rywalem biegnącym obok | piłka blisko stopy |
| 3 | drybling i ochrona piłki w 1x1 | 1. drybling balansem ciała na rywala stojącego na drodze 2. ochrona piłki przed rywalem biegnącym obok 3. przyspieszenie z piłką od rywala goniącego z tyłu | zatrzymanie piłki |
| 4 | prowadzenie piłki na rywala i zdobywanie bramki | 1. prowadzenie piłki prosto na rywala stojącego na drodze 2. atak w wolną przestrzeń obok rywala 3. atak w wolną przestrzeń z rywalem goniącym z tyłu | drybling |
| + | Treningi dodatkowe | 1. prowadzenie piłki prawą i lewą nogą 2. strzał wewnętrzną częścią stopy 3. atak w wolną przestrzeń obok rywala | - |
Wrzesień
Boisko. Cel psychiczny: odwaga próby; społeczny: praca w parach, nowa grupa. Gra w środku 5: 3x3.
| Blok | Temat bloku | Lekcje | Wraca |
|---|---|---|---|
| 1 | zatrzymanie piłki i start | 1. start z piłką 2. zatrzymanie piłki po szybkim prowadzeniu 3. zatrzymanie piłki i start z rywalem biegnącym obok | prowadzenie piłki (sierpień) |
| 2 | prowadzenie piłki zewnętrzną częścią stopy | 1. prowadzenie piłki zewnętrzną częścią stopy 2. prowadzenie piłki zewnętrzną częścią stopy i zatrzymanie podeszwą 3. prowadzenie piłki zewnętrzną częścią stopy z rywalem biegnącym obok | zatrzymanie piłki i start |
| 3 | prowadzenie piłki z uniesioną głową | 1. prowadzenie piłki z uniesioną głową w tłoku 2. prowadzenie piłki ze zmianą kierunku 3. atak w wolną przestrzeń obok rywala | prowadzenie zewnętrzną częścią stopy |
| 4 | Bronienie: pozycja obronna i przesuwanie się | 1. pozycja obronna przed rywalem z piłką 2. przesuwanie się na nogach przed rywalem prowadzącym piłkę na obrońcę 3. odbiór piłki bez wykopywania od rywala prowadzącego piłkę na obrońcę | zatrzymanie piłki |
| + | Treningi dodatkowe | 1. prowadzenie piłki słabszą nogą 2. drybling balansem ciała na rywala stojącego na drodze 3. przyspieszenie z piłką od rywala goniącego z tyłu | - |
Październik
Boisko, blok 4 na hali. Gra 5x5: ustawienie 1-2-1, nazwy i miejsca. Rozumienie gry: cel ataku i cel obrony.
| Blok | Temat bloku | Lekcje | Wraca |
|---|---|---|---|
| 1 | zmiana kierunku z piłką | 1. zmiana kierunku z piłką wewnętrzną częścią stopy 2. zmiana kierunku z piłką zewnętrzną częścią stopy 3. zwrot z piłką od rywala biegnącego obok | prowadzenie zewnętrzną częścią stopy |
| 2 | krótkie i długie prowadzenie piłki | 1. krótkie prowadzenie piłki w ciasnym polu 2. długie prowadzenie piłki w wolnej przestrzeni 3. wybór krótkiego lub długiego prowadzenia zależnie od odległości rywala | zmiana kierunku |
| 3 | zmiana rytmu w dryblingu | 1. drybling ze zmianą tempa na rywala stojącego na drodze 2. drybling ze zmianą kierunku na rywala stojącego na drodze 3. drybling ze zmianą tempa i kierunku na rywala stojącego na drodze | krótkie i długie prowadzenie |
| 4 | Bronienie: odbiór piłki stopą | 1. odbiór piłki stopą od rywala prowadzącego piłkę na obrońcę 2. odbiór piłki w chwili, gdy odskoczy rywalowi od stopy 3. odbiór piłki stopą od rywala, który próbuje minąć obrońcę | pozycja obronna |
| + | Treningi dodatkowe | 1. prowadzenie piłki blisko stopy w tłoku 2. strzał po prowadzeniu piłki 3. ustawienie w grze 5x5 | - |
Listopad
Hala. Gra 5x5: otwarcie gry. Rozumienie gry: cel ataku i cel obrony.
| Blok | Temat bloku | Lekcje | Wraca |
|---|---|---|---|
| 1 | odejście od podchodzącego rywala | 1. odejście od rywala podchodzącego z przodu 2. odejście ze zmianą tempa od rywala podchodzącego z przodu 3. odejście od rywala podbiegającego z przodu | drybling |
| 2 | zmiana tempa prowadzenia piłki | 1. przyspieszenie z piłką na krótkim odcinku 2. zwolnienie i przyspieszenie z piłką 3. zmiana tempa prowadzenia z rywalem biegnącym obok | zmiana kierunku |
| 3 | zwód i odejście w dryblingu | 1. zwód ciałem na rywala stojącego na drodze 2. zwód i odejście od rywala podchodzącego z przodu 3. kiedy dryblować, a kiedy prowadzić piłkę | odejście |
| 4 | Bronienie: gra ciałem o piłkę | 1. gra ciałem bark w bark 2. gra ciałem i odbiór piłki od rywala prowadzącego piłkę obok 3. gra ciałem w biegu do wolnej piłki | odbiór piłki stopą |
| + | Treningi dodatkowe | 1. prowadzenie piłki podeszwą 2. odejście od rywala podchodzącego z przodu w ciasnym polu 3. otwarcie gry w 5x5 | - |
Grudzień
Hala. Gra 5x5: gra do boku. Rozumienie gry: faza ataku i faza obrony. Radość i podsumowanie półrocza.
| Blok | Temat bloku | Lekcje | Wraca |
|---|---|---|---|
| 1 | odejście od rywala podchodzącego z różnych stron | 1. odejście od rywala podchodzącego z lewej 2. odejście od rywala podchodzącego z prawej 3. odejście od rywala podchodzącego z różnych stron w grze | odejście od podchodzącego |
| 2 | ochrona piłki przed rywalem na plecach i z boku | 1. ochrona piłki przed rywalem na plecach 2. ochrona piłki przed rywalem podchodzącym z boku 3. ochrona piłki przed rywalem na plecach i wyjście w wolne miejsce | gra ciałem |
| 3 | prowadzenie piłki z rywalem obok i z tyłu | 1. prowadzenie piłki z rywalem biegnącym obok 2. ochrona piłki ciałem przed rywalem biegnącym obok 3. prowadzenie piłki z rywalem goniącym z tyłu | zmiana tempa |
| 4 | Bronienie: odbiór piłki bez wybijania | 1. odbiór piłki bez wybijania od rywala prowadzącego piłkę obok 2. podejście do rywala i zatrzymanie go 3. odbiór piłki od rywala stojącego tyłem do obrońcy | gra ciałem |
| + | Treningi dodatkowe | 1. drybling na rywala stojącego na drodze 2. strzał po dryblingu 3. gra do boku w 5x5 | - |
Styczeń
Hala. Gra 5x5: obrona, pomocnicy schodzą do środka. Rozumienie gry: faza ataku i faza obrony.
| Blok | Temat bloku | Lekcje | Wraca |
|---|---|---|---|
| 1 | odejście od podbiegającego rywala | 1. odejście od rywala podbiegającego z przodu 2. odejście ze zmianą kierunku od rywala podbiegającego z przodu 3. odejście od rywala podbiegającego z przodu w grze | odejście od podchodzącego |
| 2 | prowadzenie piłki zewnętrzną częścią stopy po łuku | 1. prowadzenie piłki zewnętrzną częścią stopy po łuku 2. prowadzenie piłki po łuku wokół rywala stojącego na drodze 3. prowadzenie piłki po łuku od rywala biegnącego obok | prowadzenie z rywalem obok |
| 3 | przyjęcie piłki z przeciągnięciem | 1. przyjęcie piłki z przeciągnięciem od rywala stojącego z boku 2. przyjęcie piłki z rywalem na plecach 3. przyjęcie piłki i ochrona przed rywalem na plecach | ochrona piłki |
| 4 | Bronienie: przesuwanie się za rywalem i odbiór | 1. przesuwanie się za rywalem, który zmienia kierunek 2. odbiór piłki po zmianie kierunku rywala 3. przesuwanie się i odbiór piłki od rywala, który zmienia kierunek | odbiór bez wybijania |
| + | Treningi dodatkowe | 1. prowadzenie piłki obiema nogami w ciasnym polu 2. drybling w ciasnym polu na rywala stojącego na drodze 3. Bronienie: ustawienie w obronie w 5x5 | - |
Luty
Hala. Gra 5x5: każdy gra każdą pozycję. Rozumienie gry: gdzie jest wolne miejsce.
| Blok | Temat bloku | Lekcje | Wraca |
|---|---|---|---|
| 1 | odejście od rywala podbiegającego z różnych stron | 1. odejście od rywala podbiegającego z lewej 2. odejście od rywala podbiegającego z prawej 3. odejście od rywala podbiegającego z tyłu | odejście od podbiegającego |
| 2 | obrót z piłką | 1. obrót z piłką od rywala stojącego na drodze 2. obrót z piłką z rywalem na plecach 3. obrót z piłką od rywala na plecach w wolne miejsce | przyjęcie z przeciągnięciem |
| 3 | zmiana tempa i kierunku prowadzenia | 1. zmiana tempa i kierunku z piłką 2. zmiana tempa i kierunku z rywalem biegnącym obok 3. zmiana tempa i kierunku z rywalem goniącym z tyłu | prowadzenie po łuku |
| 4 | Bronienie: zamykanie drogi rywalowi | 1. zamykanie drogi do linii 2. kierowanie rywala do boku 3. zamykanie drogi i odbiór piłki w 1x1 | przesuwanie się |
| + | Treningi dodatkowe | 1. zmiana tempa prowadzenia obiema nogami 2. strzał słabszą nogą 3. gra na każdej pozycji w 5x5 | - |
Marzec
Hala. Gra 5x5: utrwalenie ustawienia w meczach. Rozumienie gry: gdzie jest wolne miejsce. Ewaluacja: prowadzenie, zatrzymanie i balans w tempie gry.
| Blok | Temat bloku | Lekcje | Wraca |
|---|---|---|---|
| 1 | drybling na rywala, który atakuje piłkę | 1. drybling w ciasnym polu na rywala stojącego na drodze 2. drybling przed rywalem, który atakuje piłkę 3. drybling w ciasnym polu na rywala, który atakuje piłkę | odejście |
| 2 | przyjęcie piłki w ruchu | 1. przyjęcie piłki w ruchu 2. przyjęcie piłki w ruchu z rywalem na plecach 3. przyjęcie piłki w ruchu z rywalem biegnącym obok | obrót z piłką |
| 3 | odejście do wolnej przestrzeni | 1. odejście od podbiegającego rywala do wolnej przestrzeni 2. wybór strony odejścia od rywala podbiegającego z przodu 3. odejście od podbiegającego rywala w grze | zmiana tempa i kierunku |
| 4 | Bronienie: odbiór piłki, gdy rywal odchodzi | 1. odbiór piłki, gdy rywal odchodzi na bok 2. odbiór piłki, gdy rywal zmienia tempo 3. reakcja na odejście rywala w 1x1 | zamykanie drogi |
| + | Treningi dodatkowe | 1. kontrola piłki w ciasnym polu 2. przyjęcie piłki z przeciągnięciem od rywala podbiegającego z przodu 3. prowadzenie piłki w wolne miejsce w 5x5 | - |
Kwiecień
Boisko (powrót z hali), tempo rośnie stopniowo. Rozumienie gry: po stracie od razu odbieramy, po odbiorze od razu atakujemy.
| Blok | Temat bloku | Lekcje | Wraca |
|---|---|---|---|
| 1 | prowadzenie piłki z prędkością | 1. długie prowadzenie piłki z prędkością 2. szybkie prowadzenie piłki zewnętrzną częścią stopy 3. prowadzenie piłki z prędkością z rywalem goniącym z tyłu | odejście do wolnej przestrzeni |
| 2 | zatrzymanie piłki i start w pełnym tempie | 1. start z piłką na dużym polu 2. zatrzymanie piłki w pełnym tempie 3. zatrzymanie piłki i start z rywalem goniącym z tyłu | zatrzymanie piłki i start (wrzesień) |
| 3 | drybling i odejście na dużym polu | 1. drybling i odejście od rywala stojącego na drodze w dużej przestrzeni 2. drybling i odejście z prędkością od podbiegającego rywala 3. drybling i odejście od podbiegającego rywala w grze | drybling na atakującego rywala |
| 4 | Bronienie: bronienie w dużej przestrzeni | 1. dobieg do rywala i odbiór z boku 2. zamykanie drogi do bramki 3. odbiór piłki po dobiegu do rywala, który ucieka z piłką | zamykanie drogi |
| + | Treningi dodatkowe | 1. prowadzenie piłki z prędkością obiema nogami 2. strzał podbiciem 3. szybki atak po odbiorze piłki w 5x5 | - |
Maj
Boisko. Rozumienie gry: po stracie od razu odbieramy, po odbiorze od razu atakujemy.
| Blok | Temat bloku | Lekcje | Wraca |
|---|---|---|---|
| 1 | drybling ze zmianą tempa i kierunku na atakującego rywala | 1. drybling ze zmianą tempa na rywala, który atakuje piłkę 2. drybling ze zmianą kierunku na rywala, który atakuje piłkę 3. drybling ze zmianą tempa i kierunku w grze na rywala, który atakuje piłkę | drybling i odejście |
| 2 | zmiana kierunku prowadzenia z rywalem obok i z tyłu | 1. zwrot z piłką w pełnym tempie od rywala biegnącego obok 2. zmiana kierunku prowadzenia w wolne miejsce od rywala goniącego z tyłu 3. zmiana kierunku prowadzenia w grze od rywala biegnącego obok | zmiana kierunku (październik) |
| 3 | obrót z piłką w grze | 1. obrót z piłką od rywala na plecach i prowadzenie w wolne miejsce 2. obrót z piłką w ruchu od rywala biegnącego obok 3. obrót z piłką w grze od rywala na plecach | przyjęcie w ruchu |
| 4 | Bronienie: bronienie w 3x3 bez biegania na raz | 1. asekuracja przy odbiorze piłki 2. odbiór piłki i wyprowadzenie jej od bramki 3. odbiór piłki w 3x3 bez biegania na raz | dobieg i odbiór |
| + | Treningi dodatkowe | 1. prowadzenie piłki słabszą nogą z prędkością 2. drybling w dużej przestrzeni na rywala stojącego na drodze 3. Bronienie: odbiór piłki zaraz po stracie w 5x5 | - |
Czerwiec
Boisko. Cel psychiczny: radość z gry, próby bez strachu; społeczny: wspólne podsumowanie roku. Ewaluacja makrocyklu.
| Blok | Temat bloku | Lekcje | Wraca |
|---|---|---|---|
| 1 | prowadzenie piłki w pełnym tempie | 1. prowadzenie piłki zewnętrzną częścią stopy w pełnym tempie 2. krótkie i długie prowadzenie z rywalem biegnącym obok 3. prowadzenie piłki z uniesioną głową na rywala stojącego na drodze | wszystko z jesieni |
| 2 | drybling i odejście od rywala | 1. wybór dryblingu albo prowadzenia przed rywalem stojącym na drodze 2. odejście od podchodzącego i podbiegającego rywala 3. drybling i odejście od rywala stojącego przed bramką | drybling na atakującego rywala |
| 3 | przyjęcie i obrót z piłką | 1. przyjęcie z przeciągnięciem od rywala stojącego z boku i prowadzenie 2. obrót z piłką od rywala na plecach i prowadzenie 3. przyjęcie i obrót w grze z rywalem na plecach | przyjęcie, obrót |
| 4 | Bronienie: pozycja obronna i odbiór piłki | 1. pozycja obronna i przesuwanie się w pełnym tempie 2. odbiór piłki stopą i gra ciałem obok rywala prowadzącego piłkę 3. odbiór piłki od rywala prowadzącego piłkę na obrońcę w 1x1 i 3x3 | wszystko |
| + | Treningi dodatkowe | 1. wybór dryblingu albo prowadzenia w grze 3x3 2. strzał po prowadzeniu piłki z prędkością 3. ustawienie i zdobywanie bramki w 5x5 | - |