Planowanie: mikrocykl, mezocykl, makrocykl
Program Szkolenia PZPN dzieli proces szkolenia na trzy poziomy planowania. Trener, który je zna, wie, dlaczego dzisiejsza jednostka jest taka, a nie inna.
| Poziom | Długość | Co zawiera |
|---|---|---|
| Mikrocykl | tydzień | 2-3 jednostki, blok tematyczny, cele gry, zasady, działania, cel motoryczny, mecz |
| Mezocykl | 4 mikrocykle (miesiąc) | ciąg tygodni z rosnącą złożonością sytuacji, faza atakowania i bronienia |
| Makrocykl | zwykle półrocze (u PZPN) | dwa makrocykle w roku: VIII-XII i I-VI |
Nasz makrocykl roczny to oba makrocykle PZPN razem: 11 mezocykli od sierpnia do czerwca, lipiec bez zajęć. W Skrzacie mikrocykl nazywamy blokiem (3 lekcje jednego tematu), a miesiąc ma 4 bloki i 3 Treningi dodatkowe na niepełne tygodnie; plan podpowiada kolejność, ale nie wiąże trenera, który może powtórzyć lekcję albo wrócić do wcześniejszej (szczegóły w Makrocyklu rocznym Skrzata). Dokumentacja Żaka jest jeszcze w starym układzie.
Blok tematyczny
W mikrocyklu jest jeden blok tematyczny: faza gry (atakowanie lub bronienie), preferowane sytuacje boiskowe (np. 1x1, 2x1), cele gry, zasady, działania i cel motoryczny. Wszystkie jednostki tygodnia go realizują, zmieniając środowisko. W mezocyklu zwykle trzy mikrocykle to atakowanie i jeden to bronienie.
Spirala złożoności
Złożoność rośnie w trzech skalach:
- W mikrocyklu: od prostszej do bardziej złożonej wersji tematu.
- W mezocyklu: rosnąca liczba informacji i interakcji (np. 1x1, potem 2x1, potem 2x2).
- W roku: tematy wracają, ale na wyższym poziomie (więcej opcji, mniej miejsca, mniej czasu).
Zasada: jedna nowość na jednostkę i każda jednostka nawiązuje do poprzednich i przygotowuje kolejne.
Hala i boisko
Sezon: od końca października hala (mniej prędkości, więcej techniki i kontroli piłki), od kwietnia boisko. Zmiana nawierzchni to zmiana środowiska: warto mieć na to jedną spokojną jednostkę.
Cykle specjalne
Ferie, święta i Wielkanoc u Skrzata nie mają osobnych konspektów: brak treningu nie przerywa planu i nie trzeba nadrabiać, a trener może powtórzyć lekcję, kiedy drużyna tego potrzebuje (Makrocykl Skrzata). Żak ma jeszcze osobne mikrocykle na ferie i święta (Makrocykl Żaka).
Dokumenty
- Plan treningowy (mezocykl, czyli miesiąc): w systemie SZSP najpóźniej 7 dni przed końcem obowiązującego planu (Kryteria Programu Certyfikacji, pkt 7.5).
- Konspekt na każdy trening: w systemie z wyprzedzeniem jednego tygodnia (Kryteria, pkt 7.13), czyli najpóźniej do końca dnia przed nowym tygodniem treningów.
- Spójność planu i konspektu jest oceniana na wizycie monitorującej (Załącznik nr 4, pkt 1.1.2 i 1.1.3).
Co to znaczy dla trenera
- Zanim napiszesz jednostkę, sprawdź blok tematyczny mikrocyklu i miejsce w spirali złożoności.
- Zapisz, co zmieniło się względem poprzedniej jednostki (jeden element).
- W cyklach specjalnych nie wprowadzaj nowego tematu.
Podstawa
- Program Szkolenia PZPN U6-U13, rozdz. 11.1 (budowa mezocyklu), 12.3-12.4, 13.3-13.4 (plany).
- Załącznik nr 1 (Kryteria), nr 3 (planowanie, rozdz. 9) i nr 4 (dokumentacja procesu szkoleniowego).
Rozwiń temat
- Czytaj: Program Szkolenia PZPN U6-U13, rozdz. 11.1, 12.3-12.4, 13.3-13.4.
- Czytaj: L. Balyi, R. Way, C. Higgs, Long-Term Athlete Development (2013), o etapach wieloletniego rozwoju.
- Czytaj: R. Lloyd, J. Oliver (2012), The Youth Physical Development Model (Strength and Conditioning Journal; sprawdź w bazie).
- Szukaj haseł: “periodization youth”, “long-term athlete development football”, “Youth Physical Development Model”.
- Powiązane: Budowa jednostki, Federacje i modele.
- (Zanim zacytujesz badanie publicznie, sprawdź dane w oryginale. Pełne dane źródeł: Źródła.)