Program Szkolenia PZPN wyróżnia pięć form, w których można prowadzić środek treningowy. Każda ma inne zalety, wady i zastosowanie. Trener wybiera formę do celu, a nie z przyzwyczajenia.
| Forma | Charakterystyka | Zastosowanie | Ograniczenie |
|---|
| Zabawowa | zabawa, fabuła, rywalizacja, radość | rozgrzewka, przełamanie, zabawa u Skrzata (środek 3) | mało kontekstu meczowego |
| Ścisła zamknięta | brak przeciwnika, decyzje trenera | kształtowanie wzorców ruchu, powtórzenia, rozgrzewka | zawodnik nie podejmuje decyzji, brak sytuacji boiskowej |
| Ścisła otwarta | brak aktywnego przeciwnika, zawodnik podejmuje decyzję o sposobie | nauczanie działań techniczno-taktycznych, rozwijanie percepcji | przeciwnik nieaktywny |
| Fragment gry | deficyt czasu, zwykle jedna bramka, niska złożoność (1x1, 2x1, 2x2, 3x2) | symulacja ataku szybkiego, proste elementy taktyczne, szybkie decyzje | przerywany charakter akcji, uprzywilejowana jedna drużyna |
| Gra | odzwierciedlenie meczu (od 1x1 do 11x11) | nauczanie wszystkich działań, adaptacja do meczu | nie wszystkie aspekty da się zaakcentować |
Zasady doboru
- Co najmniej jedna część treningu ma być grą (Program PZPN): środowisko najbardziej oddające realną rywalizację.
- Zachowaj proporcje. Ćwiczeń wyizolowanych (bez przeciwnika) nie ma być więcej niż form gry i jej fragmentów. Reszta ma być kontekstem.
- W części wstępnej wszystkie formy są dopuszczalne, ale zawodnicy powinni wykonać podobną pracę motoryczną, żeby do części głównej przejść na podobnym poziomie gotowości. Gra na starcie ma sens, gdy poziom zawodników jest zbliżony, inaczej słabsi “biegają za piłką” w środku, a lepsi stoją na rogach.
- Maksymalnie pięć środków w jednostce. Zbyt często zmieniana organizacja utrudnia zapamiętywanie kluczowych informacji z otoczenia.
| Nasz środek | Forma PZPN |
|---|
| Gra 1x1 na przeprowadzenie piłki (Skrzat), 1x1 do strefy (Żak) | fragment gry |
| Element i technika (Skrzat) | ścisła zamknięta, ścisła otwarta albo fragment gry, zależnie od ćwiczenia (czas nauki) |
| Fundament (Skrzat) | ścisła zamknięta |
| Technika i wyścigi (Żak) | ścisła zamknięta, zabawowa |
| Zabawa z prowadzeniem piłki (Skrzat) | zabawowa |
| Gra 3x3 lub 5x5 | gra |
| Zakończenie | wychowawcza (rozmowa) |
Co to znaczy dla trenera
- Przed jednostką odpowiedz: “Jaką formą realizuję ten cel i czego mi ona nie da?”.
- Jeśli środek jest ścisłą zamkniętą, przedstaw zawodnikom jego cel w grze (“po to, żeby…”).
- Nie robić z fragmentu gry gry bez przeciwnika (przeciwnik ma aktywny cel, nie tylko przeszkadza).
Podstawa
- Program Szkolenia PZPN U6-U13, rozdz. 8 (formy nauczania) i 11.2 (budowa jednostki).
Rozwiń temat
- Czytaj: Program Szkolenia PZPN U6-U13, rozdz. 8 (przykłady i charakterystyki każdej formy): w
src/assets/.
- Czytaj: J. Côté i in., o “zabawie z zasadami” (deliberate play) w latach 6-12: Côté, Vierimaa (2014) (abstrakt).
- Szukaj haseł: “deliberate play vs deliberate practice”, “games-based approach”, “teaching methods soccer”.
- Powiązane: Ograniczenia w projektowaniu, Budowa jednostki.
- (Zanim zacytujesz badanie publicznie, sprawdź dane w oryginale. Pełne dane źródeł: Źródła.)
