Wyścigi i szybkość
W modelu autora motoryka nie jest osobnym blokiem ćwiczeń, tylko przemycana w wyścigach i grach. Powód jest praktyczny: w wyścigach zawodnik daje z siebie prawie wszystko, w klasycznych ćwiczeniach motorycznych często pracuje na pół gwizdka.
Dlaczego wyścigi
- Rywalizacja to naturalny motywator. Zawodnik chce pobiec szybciej, więc intensywność bierze się z zadania, a nie z rozkazu trenera.
- Presja czasu i przeciwnika zmusza do szybszego prowadzenia piłki i kontrolowania jej w ruchu (z doświadczenia autora).
- Krótkie odcinki (10-15 metrów) pasują do charakteru wysiłku młodego zawodnika: szybko się męczy i szybko odpoczywa.
- Stała forma (te same wyścigi w różnych wariantach) oszczędza czas na tłumaczenie.
Rodzaje wyścigów
| Forma | Przykład | Co rozwija |
|---|---|---|
| z piłką | slalom przez tyczki, prowadzenie piłki przez linię | kontrola piłki w tempie, zwinność |
| bez piłki | sprint po sygnale, cztery kolory (bieg do strefy) | szybkość, reakcja, orientacja |
| mieszane | zawodnik z piłką i bez w parach | dostosowanie do warunków |
| z podaniem | wyścig par z podaniem po drodze | współpraca, rytm |
Szybkość u młodego zawodnika
Szybkość składa się z reakcji, przyspieszenia i zmiany kierunku. U Skrzata i Żaka pracujemy głównie nad reakcją i zmianą kierunku (zwinność), a nie nad czystym sprintem. Powód: koordynacja jest ważniejsza niż moc, a zwinność przydaje się w każdej sytuacji na boisku.
Zasady prowadzenia
- Krótkie dystanse i małe serie. 3 rundy po 4 minuty z przerwami, a nie jedna długa seria.
- Klarowny start i meta (linie, stożki).
- Mało kolejek: cztery tory, po trzy osoby, oczekiwanie kilkanaście sekund (patrz organizacja).
- Nie tylko czas: punktujemy też jakość (piłka blisko stopy).
- Na hali: bez biegu z pełną prędkością z piłką, krótkie dystanse, uwaga na śliską nawierzchnię.
Ochrona przed przeciążeniem
- Zmienność intensywności w jednostce.
- Zmiana kolejności (raz wyścigi na początku, raz po grze).
- Reakcja na zmęczenie: dłuższa przerwa, niższa intensywność (patrz obciążenie).
Co to znaczy dla trenera
- Traktuj wyścig jako środek wychowawczy: uczy rywalizacji, ale też przegrywania. Nie kończ go wskazaniem “najlepszego”.
- Chwal jakość (“piłka przy stopie”), nie tylko czas.
- Zmieniaj skład grup, żeby różnice między szybkimi i wolnymi nie utrwalały się w etykietach.
Podstawa
- Doświadczenie autora (wyścigi jako środek motoryczny w modelu iFootball).
- Program Szkolenia PZPN U6-U13, rozdz. 13.2 (berki i wyścigi w Żaku), rozdz. 8 (formy nauczania).
Rozwiń temat
- Czytaj: R. Lloyd, J. Oliver (2012), The Youth Physical Development Model.
- Czytaj: Materiały o zwinności i szybkości młodych piłkarzy (szukaj w bazach pod hasłem “agility speed youth soccer development”).
- Szukaj haseł: “speed development youth soccer”, “agility children training”, “competition motivation children”.
- Powiązane: Rozwój koordynacji, Obciążenie i intensywność.
- (Zanim zacytujesz badanie publicznie, sprawdź dane w oryginale. Pełne dane źródeł: Źródła.)