Słownik
Każdy nowy termin w konspektach lub dokumentacji ma tu jedno zdanie wyjaśnienia. Termin, którego nie ma w słowniku, nie powinien pojawić się w konspekcie.
| Termin | Znaczenie |
|---|---|
| Atakowanie | faza gry drużyny z piłką; cele: zdobycie przestrzeni, stworzenie sytuacji, zdobycie bramki |
| Bronienie | faza gry drużyny bez piłki; cel: odbiór piłki |
| Asekuracja | zasada bronienia: zawodnik za powstrzymującym zabezpiecza akcję |
| Odcinanie | bronienie ustawieniem, bez ataku na piłkę: obrońca staje między piłką a rywalem albo miejscem, do którego rywal chce zagrać, i zamyka tę drogę |
| Pressing | bronienie atakiem na piłkę na połowie rywala: kilku zawodników razem doskakuje do rywala z piłką i zamyka najbliższe podania, żeby szybko odebrać piłkę |
| SFG | stałe fragmenty gry: wznowienie gry po przerwie, np. wrzut z autu, rzut od bramki, rzut rożny, rzut wolny; w bazie ćwiczeń tak oznaczamy też otwarcie gry |
| Podanie w uliczkę | podanie między dwóch obrońców, do partnera, który wbiega za ich plecy |
| Balans ciała | sposób dryblingu: zawodnik przenosi ciężar ciała z nogi na nogę przed rywalem (na “raz” i na “dwa”) i mija go z piłką |
| Blok tematyczny | temat mikrocyklu (atakowanie lub bronienie, sytuacje, cele) |
| Cel gry | zadanie piłkarskie, które zawodnik ma zrealizować (zdobyć przestrzeń, odebrać piłkę); trener podaje cel, nie sposób |
| Cel motoryczny | zdolność koordynacyjna lub kondycyjna, nad którą pracujemy (np. orientacja przestrzenna) |
| Centrum gry | okolica piłki, gdzie realizowane są zasady zdobywania przestrzeni, wsparcia, powstrzymania i asekuracji |
| Działanie | całość: obserwacja, decyzja, wykonanie (np. drybling) |
| Drybling | mijanie rywala z piłką |
| Etap (iFootball) | poziom złożoności w materiałach iFootball autora (Etapy 1-4); w dokumentacji Żaka do czasu ujednolicenia, Skrzat Etapów nie używa |
| Fake zatrzymanie | zawodnik nagle zatrzymuje piłkę podeszwą i od razu rusza z nią dalej, żeby rywal, który biegnie obok, przebiegł za daleko (Skrzat, sierpień, blok 2) |
| Forma nauczania | zabawowa, ścisła zamknięta, ścisła otwarta, fragment gry, gra |
| Fragment gry | forma z deficytem czasu, zwykle na jedną bramkę, niska złożoność |
| Fundament | Skrzat: jeden z dziesięciu fundamentów ruchu (np. start i bieg, hamowanie, balans), 3 minuty w każdej jednostce (środek 4); słowa “fundament” używamy tylko w tym znaczeniu |
| Kompaktowość | zasada bronienia: zwarty blok blisko piłki |
| Kontekst | sytuacja, w której uczymy metody: gdzie jest rywal względem zawodnika z piłką i co robi, ile jest miejsca i jaki jest cel; każda lekcja ma jeden kontekst |
| Konspekt | plan jednej jednostki treningowej: temat, cele, sprzęt i środki (nazwa z dokumentów PZPN; “plan treningowy” w PZPN to plan całego miesiąca) |
| Krasnal | wysoki (ok. 30cm) stożek, przeszkoda do omijania w dryblingu; w przyborach liczony jako pachołek |
| Głębia | ustawienie za kolegą, który ma albo przyjmuje piłkę: daje mu bezpieczne podanie do tyłu i ubezpiecza go, kiedy straci piłkę |
| Gra transmisyjna | mała gra (np. 2x2, 3x2), w której atakujący i broniący dostają swoje role i cele, żeby temat lekcji pojawiał się w grze wiele razy; forma nauczania Żaka |
| Gra otwarta | rywal ma piłkę pod kontrolą i patrzy w stronę naszej bramki; obrońca doskakuje i ustawia się w pozycji obronnej, bez wbiegania w rywala |
| Gra zamknięta | rywal ma problem z przyjęciem albo stoi tyłem do naszej bramki; obrońca atakuje go ciałem i odbiera piłkę |
| Gra kombinacyjna | gra podaniem w dwójkach i trójkach: ściana, podanie i bieg, trzeci zawodnik, zmiana pozycji |
| Pass & Go | podanie i od razu bieg na nowe miejsce, gdzie zawodnik znowu dostaje piłkę; schemat podań w formie doskonalenia |
| Doskonalenie | forma ćwiczenia po nauczaniu: technika i ruch w połączeniu, bez decyzji zawodnika, np. schemat podań |
| Gra na ścianę | podanie do partnera i piłka zwrotna od niego pierwszym albo drugim dotknięciem: partner odbija piłkę jak ściana |
| Linia między stożkami | cel w grze 1x1: linia, przez którą zawodnik przeprowadza piłkę (nie “bramka”) |
| Makrocykl roczny | cały rok szkoleniowy: oba makrocykle półroczne PZPN (VIII-XII, I-VI) |
| Mezocykl | miesiąc, cztery mikrocykle |
| Mikrocykl | blok: trzy jednostki jednego tematu (numer bloku nie oznacza tygodnia) |
| Mobilność | zasada ataku: ruch bez piłki przesuwający obronę |
| Obciążenie | poziom, seria i czas wysiłku w środku |
| Odbiór piłki | zabranie piłki rywalowi stopą tak, żeby została przy nodze obrońcy; piłka wykopana nie jest odebrana |
| Odejście z piłką | dynamiczne oddalenie się z piłką od podbiegającego rywala |
| Ograniczenie | zmiana warunków gry, która kieruje zachowaniem zawodnika |
| Oś jednostki | Skrzat: gra 1x1 na przeprowadzenie piłki, od której zaczyna się każda jednostka |
| Pozycja obronna | ustawienie obrońcy przed rywalem z piłką: bokiem, nisko, na długość ręki |
| Pytania otwarte | pytania bez odpowiedzi tak/nie (“co”, “kiedy”, “jak”, “dlaczego”) |
| Powstrzymanie | zasada bronienia: zawodnik najbliżej piłki ogranicza atakującego |
| Prowadzenie piłki | bieg z piłką pod kontrolą |
| Przesuwanie się na nogach | małe kroki bokiem, bez krzyżowania nóg, którymi obrońca cofa się i zostaje przed rywalem z piłką |
| Przybory | sprzęt na jednostkę (piłki, stożki, bramki, oznaczniki) |
| Punkty coachingowe | wskazówki i korekta trenera dla środka |
| Rywal | zawodnik drużyny przeciwnej (w schematach: B w kółku) |
| Słabsza noga | noga, którą zawodnik rzadziej dotyka piłki; ćwiczymy ją w małych dawkach przez cały rok |
| Środek treningowy | jedno ćwiczenie lub gra w jednostce, maksymalnie pięć |
| Światło bramki | miejsce na boisku, z którego bramka jest na wprost; obrońca wypycha rywala z piłką do boku, czyli ze światła bramki |
| Strefa wysoka | pas boiska tuż przed bramką rywala, na całą szerokość; w grach na mobilność wolno do niego tylko wbiec w chwili podania, a nie wjechać z piłką |
| Uniesiona głowa | krótkie spojrzenia znad piłki między dotknięciami, dzięki którym zawodnik widzi rywala i wolne miejsce |
| Wsparcie | zasada ataku: zawodnik bez piłki daje opcję podania przed lub za linią piłki |
| Wolna bramka | bramka, której w danej chwili nie zasłania rywal |
| Wolne miejsce | część boiska, w której nie ma rywala |
| Wolna piłka | piłka, której nie ma żaden zawodnik i do której biegną obaj |
| Zdobywanie przestrzeni | zasada ataku: zawodnik z piłką przesuwa grę do przodu |
| Zasady gry | zasady zachowania zawodników (zdobywanie przestrzeni, wsparcie, powstrzymanie i inne) |
| Zwód | ruch ciałem albo nogą w jedną stronę, po którym zawodnik rusza z piłką w drugą |
| Zwrot | zmiana kierunku z piłką o pół obrotu, żeby uciec rywalowi biegnącemu obok |
| Wprowadzenie | tekst, który trener mówi na głos zawodnikom przed nauką tematu (Żak: 60-90 sekund); u Skrzata zamiast niego jest edukacja w przerwie |
| Edukacja (w przerwie) | u Skrzata 2-3 zdania trenera (do 30 sekund) po pytaniach do zawodników: nazwa elementu, po co jest w meczu, jedna wskazówka |