Obserwacja zawodnika bez rankingów
Trener, który nie obserwuje, prowadzi trening “na czuja”. Trener, który ocenia i porównuje, psuje motywację. Rozwiązaniem jest obserwacja rozwojowa: zapisywanie tego, co zawodnik robi, a nie tego, gdzie jest w rankingu.
Po co obserwować
- Zobaczyć, kto potrzebuje pomocy (wycofuje się, boi pojedynków, nie ma piłki).
- Wybrać właściwe wersje ćwiczeń (łatwiej, trudniej).
- Mieć konkret na rozmowę z rodzicem (“na początku sezonu unikał pojedynków, teraz próbuje”).
- Przygotować dokumentację szkoleniową (Załącznik nr 3 przewiduje szablony “Profil zawodnika” i “Karta rozwoju zawodnika”).
Co obserwować
| Obszar | Pytanie |
|---|---|
| Piłka i ruch | czy piłka jest blisko stopy, czy zawodnik używa obu nóg, jak zmienia kierunek |
| Decyzje | czy szuka wolnego miejsca, czy zmienia rozwiązanie po stracie |
| Odwaga | czy próbuje pojedynków, czy wraca do gry po stracie |
| Współdziałanie | czy widzi kolegę, czy podaje, gdy to ma sens |
| Emocje i zachowanie | jak reaguje na stratę, porażkę, zmianę partnera |
| Zaangażowanie | czy chce grać, czy się uśmiecha |
Rama TIC (holenderska) mówi o wglądzie w grę na równi z techniką, więc warto zapisywać także decyzje, nie tylko ruch.
Jak zapisywać
- Krótko. 1-2 zdania na zawodnika co kilka tygodni, nie po każdym treningu.
- Opisowo, nie oceniająco. “Próbuje mijać rywala z lewej strony” zamiast “dobry dryblingowiec”.
- W czasie. Notatki z różnych tygodni pokazują postęp.
- Bez porównań z innymi zawodnikami.
- Po treningu, nie w trakcie (uwaga na zawodników).
Testy i sprawdziany
Załącznik nr 3 wymaga w programie systemu ewaluacji procesu szkolenia (rozdz. 11). W wieku Skrzata i Żaka:
- testy motoryczne mają niską wartość predykcyjną i mogą utrwalać etykiety,
- lepiej używać zabaw z pomiarem (np. wyścig w ustalonym torze) jako okazji do porównania sobie z sobą sprzed miesiąca,
- nigdy nie publikujemy wyników w formie rankingu.
Rozmowa z rodzicem
- Zacznij od tego, co zawodnik robi dobrze (konkretny przykład).
- Powiedz, nad czym pracujecie (jedna rzecz).
- Zapytaj, jak zawodnik mówi o treningu w domu.
- Nie obiecuj przyszłości sportowej.
Co to znaczy dla trenera
- Wybierz trzech zawodników na każdy trening i zapisz jedno zdanie.
- Raz na miesiąc podsumuj notatki: co się zmieniło?
- Trzymaj notatki poza zasięgiem zawodników i rodziców (dane osobowe małoletnich).
Podstawa
- Załącznik nr 3 (rozdz. 11 i 12: ewaluacja i dokumentacja szkoleniowa).
- KNVB, ramy TIC.
- Materiały o efekcie wieku względnego i słabej wartości predykcyjnej wczesnych testów (patrz wiek biologiczny).
Rozwiń temat
- Czytaj: R. Smith, F. Smoll, E. Hunt (1977), system obserwacji zachowań trenera CBAS (użyteczny jako model tego, jak opisywać zachowania, nie osoby).
- Czytaj: KNVB, ramy TIC (opracowania w Źródłach).
- Czytaj: Załącznik nr 3 do Regulaminu, rozdz. 11-12 (ewaluacja, dokumentacja).
- Szukaj haseł: “observation checklist youth soccer”, “developmental portfolio athlete”, “talent identification criticism youth”.
- Powiązane: Wiek biologiczny i różnice, Refleksja i wizyta.
- (Zanim zacytujesz badanie publicznie, sprawdź dane w oryginale. Pełne dane źródeł: Źródła.)