Informacja zwrotna i chwalenie

Informacja zwrotna (feedback) to wszystko, co trener przekazuje zawodnikowi o tym, co zrobił. Jest najsilniejszym narzędziem uczenia i jednocześnie najczęściej psutym: za dużo, za wcześnie, za bardzo o osobie.

Trzy rodzaje

Pochwała próby (“odważnie próbowałeś minąć rywala”): wzmacnia zachowanie, które chcemy widzieć. Kierowana na proces.
Informacja o efekcie (“piłka wyszła za linię”): mówi, co się stało, bez oceny.
Korekta (“spróbuj utrzymać ją bliżej stopy”): wskazuje, co zrobić następnym razem, w formie działania.

Wszystkie trzy potrzebują konkretu. “Super” i “źle” niczego nie uczą.

Częstość i moment

W badaniach nad uczeniem się motorycznym zbyt częsta informacja zwrotna potrafi uzależnić zawodnika od niej i pogorszyć samodzielne uczenie się (tzw. hipoteza przewodnictwa, Salmoni, Schmidt i Walter, 1984). Najlepiej sprawdza się feedback rzadszy i późniejszy.
Zasada praktyczna: nie mów po każdej akcji. Wybierz jedną-dwie rzeczy na środek. Pozwól zawodnikowi najpierw sam zauważyć.
Nie przerywaj gry dla korekty. W przerwach między rundami wystarczy jedno zdanie.

Chwalenie proces, nie osobę

“Widziałem, że po stracie od razu odbierałeś piłkę” (zachowanie) zamiast “jesteś świetnym obrońcą” (etykieta).
Pochwała musi być prawdziwa. Młodzi zawodnicy szybko wyczuwają pochwałę na pokaz.
Chwalenie wszystkich tak samo obniża wartość pochwały. Chwal to, co rzeczywiście zauważyłeś.
Nie obiecuj pochwały z góry (patrz motywacja). Pochwała jest reakcją, nie umową.

Wzorzec na trudność

Kiedy zawodnikowi coś nie wychodzi: nazwij trudność, znormalizuj ją jednym zdaniem, daj konkretną wskazówkę.

“Trudno utrzymać piłkę, gdy rywal jest blisko. To trudne dla każdego. Spróbuj prowadzić piłkę bliżej stopy.”

Ta sama forma powtarza się w tekstach, które trener mówi do zawodników (u Skrzata edukacja w przerwie, u Żaka wprowadzenie).

Kiedy nie poprawiać

Gdy zawodnik jest w trakcie gry i skupiony na piłce.
Gdy jest zły lub zawstydzony (wtedy rozmowa, nie korekta).
Gdy błąd jest normalnym etapem nauki (np. strata piłki przy próbie dryblingu).
Gdy poprawiasz już trzeci raz to samo w tej samej jednostce.

Co to znaczy dla trenera

Na każdy trening wybierz jedną rzecz, którą chcesz zauważyć (nie pięć).
Zanim skorygujesz, zapytaj: “Co chciałeś zrobić?”.
Pochwały zapisuj w głowie po treningu: kogo dziś nie zauważyłem?

Podstawa

A. Salmoni, R. Schmidt, C. Walter, Knowledge of results and motor learning: a review and critical reappraisal, Psychological Bulletin, 1984.
C. Mueller, C. Dweck, Journal of Personality and Social Psychology, 1998 (pochwała procesu i pochwała cech).
Program Szkolenia PZPN U6-U13, rozdz. 7 (coaching i informacja zwrotna).
Doświadczenie autora (wzorzec: trudność, normalizacja, wskazówka).

Rozwiń temat

Czytaj: A. Salmoni, R. Schmidt, C. Walter (1984), o częstości informacji zwrotnej (abstrakt).
Czytaj: C. Mueller, C. Dweck (1998), o pochwale procesu i cech (abstrakt).
Czytaj: R. Magill, D. Anderson, Motor Learning and Control (podręcznik, rozdziały o informacji zwrotnej).
Szukaj haseł: “guidance hypothesis feedback”, “bandwidth feedback motor learning”, “process praise”.
Powiązane: Motywacja, Komunikacja i pytania.
(Zanim zacytujesz badanie publicznie, sprawdź dane w oryginale. Pełne dane źródeł: Źródła.)